Shoogatsu
"Yeni Yıl"
Yeni yıl (shougatsu
veya oshougatsu) Japon tatillerinin içinde belki de en önemli
olanıdır.Ocak 1 ile ocak 3 arası tüm iş yerleri kapanır, ve
aileler bütün günü beraber geçirmek için toplanır.Yıllar
geleneksel olarak tamamen birbirinden farklı olarak yorumlanır,
ve her yeni yıl taze bir başlangıç olarak görülür.Bu sebeple,
bütün görevlerin yıl sonuna kadar bitirilmeye çalışılır ve geçen
senenin sorunlarını geride bırakmak için iş yerlerinde seneyi
unutma partileri (“Bounenkai”) düzenlenir.
Evler ve iş yerlerinde temizlik yapılır. Evlerin kapıları
çam,bambu ve erik dallarından yapılma süsler ile süslenir.
1 Ocak oldukça uğurlu bir gün olarak kabul edilir, sabah
erkenden bu yeni başlangıcı temsil eden yeni yılın ilk gün
doğumu seyretmeye manzaralı yerlere gidilir(“hatsu-hinode”)1.
Günün eğlenerek, stresten ve sinirden uzak geçirilmesi için her
iş yapılmış ve her yer temizlenmiş olmasına çalışılır.
Bu dönemde Japonya’yı ziyaret etmek sizler için oldukça sıkıcı
olacağından tarihlerinizi değiştirmenizi tavsiye ederiz.1Batı
ülkelerinde olduğu gibi, 31 Aralık gecesi geç saatlere kadar
parti vermek, eğlenmek veya televizyon seyretmek yerine,
tapınaklara gidilip eve döndükten sonra sessizce oturup geçen
yılı düşünerek tahlili yapılır ve erken yatılır bu sebepten
erken kalmak çok sorun teşkil etmez...
Shougatsu süsleri
Shimenawa: Kötü ruhları ve kötü şansı evlerden uzak tutmak amacı
ile evlerin kapısına bükülü saman ipinden yapılan Shimenawa
asılır.
Kadomatsu: Bu süs çift olarak evlerin kapılarının her iki
tarafına konur. Çam ağacı dalları (Uzun ömrün sembolü), bambu ve
samandan yapılır.
Shimekazari: Hasat mahsulü gelecek yılın daha verimli olması
için tanrılara sunulur. Aynı zamanda karides de uzun ömür için
dua sembolüdür.
 Kagamimochi: Bu da tanrılara sunulur. Üst üste konulmuş iki adet mochi (pirinç ezilerek yapılan macun kıvamında bir çeşit tatlı)
evlerin en önemli odalarında bulunan tokonoma (bir nevi niş)
önüne konulur.
Shoogatsu oyunları
Tako-age: Uçurtma uçurmak anlamını taşır. Çocuklar arasında
oldukça popüler bir oyundur.
Hanetsuki: Bu oyun için bir çeşit Japon badmintonu diyebiliriz.
Hagoita denilen bir çeşit raket ve Hane denilen ucunda mantar
olan tüyden yapılma bir çeşit top ile oynanılır. Kaybedenin
suratına ceza olarak Hindistan mürekkebi sürülür.
Karuta: Kart oyunlarına verilen genel isimdir. Shougatsu
esnasında en popüler olanı özellikle 100 şairin şiirleridir (“Hyakunin-isshu”).
Diğer Shougatsu gelenekleri
Shishimai: Bu seremonide oyucular kafalarına ve sırtlarına
aslana benzeyen maske ve pelerin geçirerek kötü ruhları kaçırmak
için ev ev dolaşıp dans ederler. Son zamanlarda maalesef bu
geleneğe büyük şehirlerde daha az rastlanır olmuştur.
Otoshidama: Bu akraba ve aile büyüklerinin çocuklara verdikleri
cep harçlığıdır.
 Hatsumoude: Yeni yıl ile Ocak ayının 7 si arasına rast gelen "joya-no-kane"
döneminde, gelecek yılda sağlık ve mutluluk için tapınaklarda
yapılan duaya verilen isimdir.Önce tapınağın girişindeki çan tanrıları uyandırmak için sağ
elle çalınır, iki kere eğilerek selam verilir, eller iki kere
şaplatılır ve son olarak bir kez daha eğilerek selam verilir.
Osechi ryouri: Sadece yeni yılda hazırlanan Juubako adı verilen
dört katlı lake kutuya konarak hazırlanan bir yemektir.
|
İlk bahar
Japonya'nın en çok beğenilen sembollerinden biridir. Sakura
(kiraz çiçekleri) Mart ayı sonunda açmakta ve Nisan ayı boyunca
özellikle Kyushu bölgesinde muhteşem manzaraların oluşmasını
sağlamaktadır.Daha sonra hanami (çiçek sergileri) dönemi gelir
ve binlerce insan bu festivallere katılarak sergilenen çiçekleri
ilgiyle izlerler.Hanami geleneği Heian döneminden beri
(794~1185) mevcuttur ve Japonların ne kadar doğayla iç içe
olduklarının en önemli kanıtlarından biridir.Yetiştirilen
çiçeklerin kısa zamanda kaybolan muhteşem görüntüleri insanlara
dünya yaşamının ne kadar fani olduğunu hatırlatmaktadır.Günümüzde bu gelenek genellikle Sakura (Kiraz) ağaçlarının pembe
çiçeklerinin altında yapılan piknikler ile kutlanır.Gündüzleri sıcak ve nemli olduğundan genelde geceleri tercih
edilir.
Sakuraların en güzel olduğu ünlü piknik yerlerine yer kapmak
amacı ile daha sabahtan itibaren, iş yerlerinden veya diğer
topluluklardan nöbetçiler görmeniz mümkündür.Akşam olduğunda bu piknik yerlerinde ızgaralar ve diğer yemekler
yapılarak sake içilir.Genelde bu yerler akşamları özel olarak
ışıklandırıldığından Sakura çiçekleri harikulade manzaralar
oluşturular.
Bu
Mayıs ayının beşinde kutlanan ve aynı zamanda tango-no-sekku adı
verilen gündür.Kodomo no hi resmi tatil günlerindendir.Erkek
çocukları olan aileler bahçelerine koinobori ve evlerinin içine
gogatsu ningyo süsleri koyarlar.Koinobori, sazan balığı şeklinde
baraklardan oluşan bir süsdür.En tepede bir flama vardır, onun
altında bulunan siyah sazan evin babasını, onun altında bulunan
kırmızı sazan evin annesini temsil eder.Bunların altında ise her
erkek çocuk için ayrı daha küçük sazan bayrakları bulunur.Sazan
balığı güçlü akıntılara karşı büyük bir gayret ile yüzebildiği
için erkek çocukların da aynı ruh ile büyümeleri temenni edilir.Gogatsu
ningyo ise, üç basamaklı bir zemin üzerine konulur.Genelde bir
Samurai zırhı, taiko (davul) ve savaşta kullanılan diğer
aksesuarlar bulunur.
Ekim ayının 15'inde kutlanan 7-5-3 Festival'i (Shichi-go-san)
ise , 7 ve 3 yaşına giren kız çocukları ile 5 yaşına basan erkek
çocuklarına adanmıştır.Japonca’da shichi yedi, go beş, san üç
anlamına gelir.Çocuklar bu gün kendileri için özel hazırlanan
kimonolarını giyerler ve festivallere bu geleneksel giysileri
ile iştirak ederler.Bu kutlamalar Japonların belli bazı yaşlarda
kötü şansın engellenebileceğine inanmalarından dolayı
yapılmaktadır.İnançlarına göre çocuklar 7 yaşına kadar
formasyonlarını tamamlayamazlar.Bu Japon ailelerinde oldukça
önemli bir gündür, bugünde yerel tapınağa gidilir orada onların
sağlık ve mutlulukları için dua edilir.Bundan sonra genelde
hatıra fotoğrafı çektirmeye profesyonel bir fotoğrafçıya gidilir
ve çekilen resim genelde evlerde girişe konulur.Çocuklar
açısından bakıldığında ise unutulmaz bir anı olarak
kalır.Özellikle resim çektirilir
Obon
Günümüzde bu gelenek ev veya tapınakların içine ve etrafına
kızarmış fasulye dağıtmak şeklinde devam etmektedir.Kızarmış
fasulyeler atılırken “Oni wa soto! Fuku wa uchi!” (“Şeytan
dışarı, mutluluk içeri”) diye bağırılır.Bundan sonra yaşınıza
eşit sayıda fasulye toplanarak mutluluk ve şans getirmesi için
yenir.Gene günümüzde bu oldukça popülerdir.Ünlü, tanınmış
kişiler ve sumo güreşçileri fasulye atma törenine katılmak üzere
tapınaklara davet edilirler.