|
Madde 41
Bu Sözleşmede yeralan hiçbir husus,
çocuk haklarının gerçekleştirilmesine daha çok yardımcı olan ve;
a) Bir Taraf Devletin yasasında;
veya
b) Bu Devlet bakımından yürürlükte
olan uluslararası hukukta yer alan hükümleri etkilemeyecektir.
II. KISIM
Madde 42
Taraf Devletler, Sözleşme ilke ve
hükümlerinin uygun ve etkili araçlarla yetişkinler kadar çocuklar tarafından
da yaygın biçimde öğrenilmesini sağlamayı taahhüt ederler.
Madde 43
1. Taraf Devletlerin bu Sözleşme
ile üstlendikleri yükümlülükleri yerine getirme konusunda kaydettikleri
ilerlemeleri incelemek amacıyla, görevleri aşağıda belirtilen bir Çocuk
Hakları Komitesi kurulmuştur.
2. Komite bu Sözleşme ile hükme
bağlanan alanda yetenekleriyle tanınmış ve yüksek ahlâk sahibi on uzmandan
oluşur. Komite üyeleri Taraf Devletlerce kendi vatandaşları arasından ve
kişisel olarak görev yapmak üzere, adil bir coğrafi dağılımı sağlama gereği
ve başlıca hukuk sistemleri göz-önünde tutularak seçilirler.
3. Komite üyeleri, Taraf
devletlerce gösterilen kişiler listesinden gizli oyla seçilirler. Her Taraf
Devlet, vatandaşları arasından bir uzmanı aday gösterebilir.
4. Komite için ilk seçim, bu
Sözleşmenin yürürlüğe girişini izleyen altı ay içinde yapılır. Sonraki
seçimler iki yılda bir yapılır. Her seçim tarihinden en az dört ay önce,
Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri, Taraf Devletleri iki ay
içinde adaylarını göstermeye yazılı olarak davet eder. Daha sonra Genel
Sekreter böylece belirlenen kişilerden, kendilerini gösteren Taraf
Devletleri de işaret ederek, alfabetik sıraya göre oluşturduğu bir listeyi,
Taraf Devletlere bildirir.
5. Seçimler, Birleşmiş Milletler
Teşkilatı Merkezinde, Genel Sekreter tarafından davet edilen Taraf Devletler
toplantılarında yapılır. Nisabı, Taraf Devletlerin üçte ikisinin oluşturduğu
bu toplantılarda, hazır bulunan ve oy kullanan Devletlerin salt çoğunluğuyla
en fazla oy alan kişiler Komiteye seçilir.
6. Komite üyeleri dört yıl için
seçilir. Aday gösterildikleri takdirde yeniden seçilebilirler. lk seçimde
seçilmiş olan beş üyenin görevi iki yıl sonra sona erer, bu beş üyenin
isimleri ilk seçimden hemen sonra toplantı başkanı tarafından çekilen kura
ile belirlenir.
7. Bir komite üyesinin ölmesi veya
çekilmesi ya da başka herhangi bir nedenle bir üyenin Komitedeki görevlerini
yapamaz hale gelmesi durumunda adaylığını öneren Taraf Devlet, Komitenin
onaylaması koşuluyla, böylece boşalan yerdeki görev süresi doluncaya kadar,
kendi vatandaşları arasından başka bir uzmanı atayabilir.
8. Komite, iç tüzüğünü kendisi
belirler.
9. Komite, memurlarını iki yıllık
bir süre için seçer.
10. Komite toplantıları olağan
olarak Birleşmiş Milletler Teşkilatı Merkezinde ya da Komite tarafından
belirlenecek başka uygun bir yerde yapılır. Komite olağan olarak her yıl
toplanır. Komite toplantılarının süresi, gerektiğinde, Genel Kurulca
onaylanmak koşuluyla, bu Sözleşmeye Taraf Devletlerin bir toplantısıyla
belirlenir veya değiştirilir.
11. Birleşmiş Milletler Teşkilatı
Genel Sekreteri gerekli maddi araçları ve personeli bu Sözleşme ile
kendisine verilen görevleri etkili biçimde görebilmesi amacıyla, Komite
emrine verir.
12. Bu Sözleşme uyarınca
oluşturulan Komitenin üyeleri, Genel Kurulun onayı ile, Birleşmiş Milletler
Teşkilatının kaynaklarından karşılanmak üzere, Genel Kurulca saptanan şart
ve koşullar çerçevesinde kararlaştırılan ücreti alırlar.
Madde 44
1. Taraf Devletler, bu Sözleşmede
tanınan hakları yürürlüğe koymak için, aldıkları önlemleri ve bu haklardan
yararlanma konusunda gerçekleştirilen ilerlemeye ilişkin raporları:
a) Bu Sözleşmenin, ilgili Taraf
Devlet bakımından yürürlüğe giriş tarihinden başlayarak iki yıl içinde,
b) Daha sonra beş yılda bir,
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri
aracılığı ile Komiteye sunmayı taahhüt ederler.
2. Bu madde uyarınca hazırlanan
raporlarda, bu Sözleşmeye göre üstlenilen sorumlulukların, şayet varsa,
yerine getirilmesini etkileyen nedenler ve güçlükler belirtilecektir.
Raporlarda ayrıca, ilgili ülkede Sözleşmenin uygulanması hakkında Komiteyi
etraflıca aydınlatacak biçimde yeterli bilgi de bulunacaktır.
3. Komiteye etraflı bilgi içeren
bir ilk rapor sunmuş olan Taraf Devlet, bu maddenin 1 (b) bendi gereğince
sunacağı sonraki raporlarında daha önce verilmiş olan temel bilgileri
tekrarlamayacaktır.
4. Komite, Taraf Devletlerden
Sözleşmenin uygulamasına ilişkin her türlü ek bilgi isteminde bulunabilir.
5. Komite, iki yılda bir Ekonomik
ve Sosyal Konsey aracılığı ile Genel Kurula faaliyetleri hakkında bir rapor
sunar.
6. Taraf Devletler kendi
raporlarının ülkelerinde geniş biçimde yayımını sağlarlar.
Madde 45
Sözleşmenin etkili biçimde
uygulanmasını geliştirme ve Sözleşme kapsamına giren alanda uluslararası
işbirliğini teşvik etmek amacıyla:
a) Uzmanlaşmış kurumlar, UNICEF ve
Birleşmiş Milletler Teşkilatının öteki organları, bu Sözleşmenin kendi yetki
alanlarına ilişkin olan hükümlerinin uygulanmasının incelenmesi sırasında,
temsil edilmek hakkına sahiptirler. Komite; uzmanlaşmış kurumları, UNICEF'i
ve uygun bulduğu öteki yetkili kuruluşları, kendi yetki alanlarını
ilgilendiren konularda uzman olarak görüş vermeye davet edebilir. Komite,
uzmanlaşmış kurumları, UNICEF'i ve Birleşmiş Milletler Teşkilatının öteki
organlarını kendi faaliyet alanlarına ilişkin kesimlerde Sözleşmenin
uygulanması hakkında rapor sunmaya davet edebilir;
b) Komite, uygun bulduğu takdirde,
Taraf Devletlerce sunulmuş, bir istem içeren ya da teknik danışma veya
yardım ihtiyacını belirten her raporu, gerekiyorsa Komitenin bu istek veya
ihtiyaca ilişkin tavsiye ve gözlemlerini de ekleyerek, uzmanlaşmış
kurumlara, UNICEF'e ve öteki yetkili kuruluşlara gönderir;
c) Komite, Genel Kurula Genel
Sekreterden Komite adına çocuk haklarına ilişkin sorunlarda incelemeler
yaptırması isteğinde bulunulmasını, tavsiye edebilir;
d) Komite, bu Sözleşmenin 44 ve 45
inci maddeleri uyarınca alınan bilgilere dayanarak, telkin ve genel
nitelikte tavsiyelerde bulunabilir. Bu telkin ve genel nitelikteki
tavsiyeler, ilgili olan her Taraf Devlete gönderilir ve şayet varsa, Taraf
Devletlerin yorumları ile birlikte Genel Kurulun dikkatine sunulur.
III. KISIM
Madde 46
Bu Sözleşme bütün Devletlerin
imzasına açıktır.
Madde 47
Bu Sözleşme onaylamaya bağlı
tutulmuştur. Onay belgeleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri
nezdine tevdi edilecektir.
Madde 48
Bu Sözleşme bütün Devletlerin
katılmasına açık olacaktır. Katılma belgeleri Birleşmiş Milletler Teşkilatı
Genel Sekreteri nezdine tevdi edilecektir.
Madde 49
1. Bu Sözleşme, yirminci onay ya da
katılma belgesinin Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine
tevdi tarihini izleyen otuzuncu gün yürürlüğe gïrecektir.
2. Yirminci onay ya da katılma
belgesinin tevdiinden sonra bu Sözleşmeyi onaylayacak ya da ona katılacak
Devletlerin her biri için, bu Sözleşme, sözkonusu Devletin onay ya da
katılma belgesini tevdi tarihinden sonraki otuzuncu gün yürürlüğe
girecektir.
Madde 50
1. Bu Sözleşmeye Taraf herhangi bir
Devlet bir değişiklik önerisinde bulunabilir ve buna ilişkin metni Birleşmiş
Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine tevdi edebilir. Genel Sekreter
bunun üzerine değişiklik önerisini Taraf Devletlere, önerinin incelenmesi ve
oya konulması amacıyla bir Taraf Devletler Konferansı oluşturulmasını
isteyip istemediklerini kendisine bildirmeleri kaydıyla, iletir. Böyle bir
duyuru tarihini izleyen dört ay içinde Taraf Devletlerin en az üçte biri
sözkonusu konferansın toplanmasından yana olduklarını ifade ederlerse Genel
Sekreter, Birleşmiş Milletler ÇOCUK HAKLARINA DAIR SÖZLEŞME
Teşkilatı çerçevesinde bu
konferansi düzenler. Konferansta hazır bulunan ve oy kullanan Taraf
Devletlerin çoğunluğu tarafından kabul edilen her değişiklik, onay için
Birleşmiş Miletler Genel Kuruluna sunulur.
2. Bu maddenin 1 inci fıkrasında
yeralan hükümlere uygun olarak kabul edilen bir değişiklik, Birleşmiş
Milletler Genel Kurulunca onaylandığı ve bu Sözleşmeye Taraf Devletlerin
üçte iki çoğunluğu tarafından kabul edildiği zaman yürürlüğe girer.
3. Bir değişiklik yürürlüğe girdiği
zaman, onu kabul eden Taraf Devletler bakımından bağlayıcılık taşır. Öteki
Taraf Devletler bu Sözleşme hükümleri ve daha önce kabul ettikleri her
değişiklikle bağlı kalırlar.
Madde 51
1. Birleşmiş Milletler Teşkilatı
Genel Sekreteri, onay ya da katılma anında yapılabilecek çekincelerin
metnini alacak ve bütün Devletlere bildirecektir.
2. Bu Sözleşmenin amacı ve konusu
ile bağdaşmayan hiçbir çekinceye izin verilmeyecektir.
3. Çekinceler, Birleşmiş Milletler
Teşkilatı Genel Sekreterince, geri alınacağına ilişkin bildirimde bulunma
yoluyla her zaman geri alınabilir. Bunun üzerine Genel Sekreter, bütün
Devletleri haberdar eder. Böyle bir bildirim, Genel Sekreter tarafından
alındığı tarihte işlerlik kazanır.
Madde 52
Bir Taraf Devlet, bu Sözleşmeyi,
Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreterine vereceği yazılı bildirim
yoluyla feshedebilir. Fesih, bildirimin Genel Sekreter tarafından alınması
tarihinden bir yıl sonra geçerli olur.
Madde 53
Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel
Sekreteri, bu Sözleşmenin tevdi makamı olarak belirlenmiştir.
Madde 54
Ingilizce, Arapça, Çince, spanyolca,
Fransızca ve Rusça metinleri de aynı derecede geçerli olan bu Sözleşmenin
özgün metni, Birleşmiş Milletler Teşkilatı Genel Sekreteri nezdine tevdi
edilecektir.
Hükümetleri tarafından tam yetkili
kılınan aşağıda imzaları bulunan Temsilciler, yukarıdaki kuralların
ışığında, bu Sözleşmeyi imzalamışlardır.
|
