|
Doğumla gelen özellikler:
Bebek aşagıda kısaca özetlenen becerilerle
birlikte doğar:
1.) görme duyumu oldukça gelişmiştir. her
iki gözünü bir tek nesne üzerine odaklayabilir, hareket eden bir objeyi
izleyebilir ve bazı renkleri eyırt edebilir. en önemlisi insan yüzüne
özellikle ilgi gösterir ve ilk iki hafta içinde göz göze bakabilir beceriye
ulaşır. bebeğin insan yüzüne ilgi göstermesi ve göz temsı kurabilmesi,
bebekle ana-baba arasında türün devamı için gerekli son derece önemli bir
iletişim ilişkisinin doğmasına olanak verir.
2.) yeni doğan bebeklerin kulağı çok geniş
bir ses bandına tepkide bulunabilir. gerçekte bebeğin en fazla duyarlılık
gösterdiği ses insan sesidir. insan sesindeki perde ve şiddet değişikliğinin
farkına varabilen bebek, kısa süre içinde "aşina" olan sesle "yabancı" sesi
ayırt edebilir. ayrıca yeni doğan bebek sesin geldiği yönü algılayabilme
yeteneğini de beraberinde getirdiğinden, başını sesin geldiği yöne çevirerek
uygun davranışı gösterir.
3.) bebekler, koklama ve tat alma duyu
organları da oldukça gelişimiş olarak dünyaya gelirler. birbirinden farklı
kokuları ve tatları kolaylıkla birbirinden ayırt edebilirler.
4.) yapılan araştırmalar yeni doğan
bebeğin hem operant hemde klasik koşullanma ile yoluyla öğrenebildiğini
göstermiştir.
5.) bebek duyu organlarının doğuştan
itibaren hemen hemen mükemmel bir biçimde işleyişinin yanı sıra, kendisini
besleme konusunda son derece yararlı bazı refleksleri de beraberinde
getirir. bunların başında emme refleksi gelir. anne memesini veya emziği
dudağında hisseden bebek hemen emmeye başlar. bu refleks o kadar kuvvetlidir
ki, emecek birşey bulamayan çocuk parmağını emer.doğumla gelen
özellikler üzerine algılama ve hareketle ilgili yeni beceriler öğrenilmeye
başlar.
Bedensel gelişmeyi etkileyen
faktörler: 1.kalıtım faktörü
2.
ırk faktörü
3. beslenme faktörü
4.
hastalıklar
5. psikoljik bozukluklar
6. sosyo-ekonomik statü
ilk 2 yılda görülen hareketler:
1 aylık bebek yerde yüzüstü yatarken
çenesi kalkık durabilir. 2 aylık bebek göğüsünü kaldırabilir.
3 aylık bebek uzanma ve yakalama çabası
içindedir.
4 aylık bebek yardımla oturabilir
5 aylık bebek kucakta oturabilir ve bir
nesneyi tutabilir.
6 aylık bebek çocuk sandalyesinde
oturabilir ve önünde sallanan nesneyi tutabilir.
7 aylık olduğunda kendi başına oturabilir.
8 aylıkken yadımla ayakta durma
9 aylıkken ise eşyaya tutunarak ayakta
durabilir.
10 aylık çocuk emeklemeye başlar
11 aylık bebek elinden tutulduğunda yürür.
12 aylık bebek eşyaya tutunarak ayağa
kalkabilir.
13 aylık bebek merdiven basamaklarını
tırmanır
14 aylık çocuk ise tek başına ayakta
durabilir.
15 aylık çocuk ise kendi başına
yürüyebilecek duruma gelir.
iki ile beş yaş arasında bedensel gelişme:
bedensel gelişme sürekli bir olaydır. İki
yaşındaki çocuk, yetişkinin duyusal yeteneklerinin hemen hemen tümüne
sahiptir. Bu nedenle, beş yaşından sonra duyusal yetenekte bir gelişmeden
söz edilemez, ancak beyni gelişmeye devam eder. İki yaşındaki çocuğun beyni,
yetişkin insan beyni ağırlığının %75'i kadardır. Bu oran beş yaşında %90'a
ulaşır. Beyinde meydana gelen değişikliğin büyük bir kısmı, var olan beyin
hücrelerini birbirine bağlayan bağlantıların çoğalmasıyla açıklanabilir.
Ayrıca yaş ilerledikçe aksonları kapsayan miyelin tabakasında da bir gelişme
gözlenir. İki ile beş yaş
arasında boy uzama hızı yavaşlar. Doğumla bebek ortalama olarak boyunun
%30'unu kazanmış olarak dünyaya gelir. İki yaşında yetişkin boyunun yaklaşık
yarısına ulaşan çocuk, iki yaşından sonra bedensel yönden pek gelişemez.
yıllık gelişim %5 dolayına düşer, daha sonra ergenlik çağında yeniden
hızlanır. |